phật ý
Định nghĩa
- Tính từ:
- Cảm thấy không hài lòng, bực bội, khó chịu: "Phật ý" diễn tả trạng thái tâm lý bị xúc phạm, làm mếch lòng hoặc cảm thấy bị tổn thương bởi lời nói hoặc hành động của người khác, thường dẫn đến sự giận dỗi, bất mãn.
- Bị mất lòng, bị trái ý: Chỉ việc cảm thấy không vừa ý, không thuận theo ý mình, từ đó sinh ra tâm trạng tiêu cực.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Anh ấy rất dễ phật ý chỉ vì một lời góp ý nhỏ. (Anh ấy rất dễ mếch lòng chỉ vì một lời góp ý nhỏ.)
- Đừng nói như vậy, kẻo người ta phật ý. (Đừng nói như vậy, kẻo người ta mất lòng.)
- Cô ấy phật ý vì không được mời dự tiệc. (Cô ấy bực bội vì không được mời dự tiệc.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Làm phật ý": Hành động hoặc lời nói khiến ai đó cảm thấy bị xúc phạm, mất lòng.
- Câu đùa vô tình của anh đã làm phật ý vị khách. (Câu đùa vô tình của anh đã làm mất lòng vị khách.)
"Sinh lòng phật ý": Nảy sinh sự bất mãn, oán giận trong lòng.
- Nghe xong câu chuyện, trong lòng ông ta bỗng sinh lòng phật ý. (Nghe xong câu chuyện, trong lòng ông ta bỗng nảy sinh sự bất mãn.)
Biến thể và từ gần giống
Phật lòng: Có nghĩa tương tự "phật ý", chỉ sự mất lòng, làm cho ai đó tức giận hoặc buồn bã.
- Lời nói thẳng thừng có thể khiến người nghe phật lòng. (Lời nói thẳng thừng có thể khiến người nghe mất lòng.)
Bực mình: Cảm thấy khó chịu, bứt rứt (mức độ có thể nhẹ hơn hoặc không nhất thiết do bị xúc phạm).
- Tức giận: Cảm xúc giận dữ mạnh mẽ (thường mạnh hơn "phật ý").
Từ đồng nghĩa
- Mếch lòng: Cảm thấy bị tổn thương, xúc phạm.
- Mất lòng: Làm cho người khác không hài lòng, không vui.
- Giận dỗi: Tức giận và tỏ thái độ hờn dỗi (thường dùng trong ngữ cảnh thân mật, gia đình).
Các cụm từ liên quan
- Động lòng phật ý: Cảm thấy bực bội, nổi giận trong lòng.
- Nghe mãi những lời chê bai, cuối cùng anh ta cũng động lòng phật ý. (Nghe mãi những lời chê bai, cuối cùng anh ta cũng nổi giận trong lòng.)
Thành ngữ liên quan
- "Thuận buồm xuôi gió" (trái nghĩa về mặt tâm trạng): Mọi việc đều suôn sẻ, thuận lợi, không có gì gây bực bội hay phật ý.
- "Chuyện bé xé ra to": Có thể là hệ quả khi người ta quá dễ "phật ý" về một chuyện nhỏ.